Projeniz Gerçekte Hangi Çıkış Cihazı Standardına Tabi

Alıcılar bizden “CE’li bir panik bar” ya da “ANSI Grade 1 bir çıkış cihazı” isterken ikisini tek bir ölçeğin noktalarıymış gibi görür; CE ya ANSI’nin altında ya da üstündedir. Öyle değil. Bunlar farklı kurumların, farklı yapı yönetmelikleri için yazdığı iki ayrı düzenleme sistemidir. Hangisinin geçerli olduğu da tedarikçi seçilmeden önce belli olur: kapının nerede olduğu ve oradaki yetkili makamın neyi uyguladığı belirler.

HYDE (Canton Hyland, Zhongshan, 1998'den beri) bu makalede ele alınan 307, 305 ve 300 modellerini üretir.

EN 1125, halkın kullandığı kaçış yollarında yatay bar ile çalışan panik çıkış cihazları için Avrupa standardıdır. Eşi olan EN 179 ise kol veya itme pedi ile çalışan acil çıkış cihazlarını kapsar; binayı tanıyan ve paniğe kapılması beklenmeyen kullanıcılar içindir, yani sinema salonu değil personel koridoru. Ayrım donanımla değil, kapının arkasındaki insanlarla ilgilidir. EN 1125 ileri doğru yüklenen bir kalabalığı varsayar. Bu yüzden çalıştırma elemanı kapı genişliğinin büyük kısmını kaplamalı ve üzerinde herhangi bir noktaya uygulanan yükle açılmalıdır.

ANSI/BHMA A156.3, çıkış cihazları için Kuzey Amerika standardıdır ve ürünleri çevrim testine göre 1, 2 veya 3 olarak sınıflandırır. Grade 1 bir cihaz, Grade 3’ten daha yüksek çevrim sayısında test edilir; ikisi de sınıflandırılmış çıkış cihazıdır. Bu bir dayanıklılık sınıflandırmasıdır ve EN 1125’ten farklı bir iş görür. EN 1125, yangın performansı ve açma kuvveti dahil geçti/kaldı kriterlerine göre yapılan bir uygunluk değerlendirmesidir. “Grade 1” ile “EN 1125” karşılaştırılabilir iddialar değildir. Bir cihaz birine, ikisine birden ya da hiçbirine sahip olabilir.

Yangın dayanımı üçüncü bir eksendir ve diğer ikisiyle en sık karıştırılanıdır. Yangına dayanıklı bir çıkış cihazı, bir yangın kapısı sisteminin parçası olarak test edilmiştir. Sertifika tek başına cihazı değil, o sistemi kapsar: kanat, kasa, menteşeler, kapı kapatıcı ve cihaz birlikte. “Yangına dayanıklı mı?” sorusuna düz bir “evet” diyen tedarikçi ya basitleştiriyordur ya da kendi raporunu okumamıştır. Hangi sistemin, kim tarafından test edildiğini sorun.

Pratik sıra şöyledir: kapı nerede, yerel makam neyi uyguluyor, kaçış yolu üzerinde mi, halk kullanacak mı ve kapı yangına dayanıklı mı? Standardı bu beş cevap seçer. Donanım konuşması ancak ondan sonra başlar ve o noktada kataloğun büyük kısmı zaten elenmiş olur.

Bizim durumumuz şu: EN 1125 test kanıtımız Intertek Testing Services Shenzhen Ltd., Guangzhou Branch tarafından 7 Kasım 2013’te düzenlenen 130722068GZU-001 referanslı rapordur ve tek bir modeli kapsar: KD070/30-290. Ayrıca İtalya’daki CELAB’dan 2010 tarihli, panik çıkış cihazı serisini kapsayan EN 1125:2008 CE Uygunluk Sertifikası vardır. İkisini de tam kapsamlarıyla sertifikalar sayfamızda yayınlıyoruz ve hiçbirini ürettiğimiz her cihaz için genel onay gibi sunmuyoruz, çünkü değiller. Şartnameniz belirli bir model için standardın güncel baskısına göre güncel kanıt istiyorsa, dürüst cevap çoğu zaman yeniden test gerektiğidir. Bunu siparişten önce öğrenmek, müfettiş sorduktan sonra öğrenmekten iyidir.

Hangi standart geçerli olursa olsun erkenden kontrol edilmesi gereken bir konu var: cihaz elinizdeki kapı kanadına uyuyor mu? Sıva üstü (rim) cihaz kapının yüzüne sabitlenir ve kasada bir karşılık gerektirir. Gömme (mortise) cihaz, kanat kenarına açılmış bir kilit gövdesi yuvası ister. Dikey çubuklu cihaz sürgüleri üst kasaya ve eşiğe atar; orta kayıtı olmayan çift kanatlı kapıların ihtiyacı budur. Bunu yanlış seçmek bir uyumluluk sorunu değil, fiziksel bir sorundur ve şantiyede ortaya çıkar.

Tek kanat, çift kanat: cihaz kapı tipine göre seçilir

ANSI Grade 1 ile EN 1125’i karşılaştıran yazımız sertifikanın kendisini, sınıflandırma hanelerini ve tek satırlık şartnameyi ele alıyor. Bu yazı sertifikadan önceki ve sonraki adımla ilgili: cihaz kapıya fiziksel olarak uyuyor mu? Yanlış kanada takılan uyumlu bir cihaz yine de yanlış cihazdır.

Tek kanatta olağan cevap sıva üstü cihazdır: bar kapının yüzüne monte edilir ve dili kasadaki karşılığa girer. 316-S bu düzendedir; sıva üstü monte edilir, itilerek açılır, kaydında yangın kapıları ve acil çıkış kapıları için belirtilir ve sağ ya da sol kapıya çevrilebilir.

Şartnameler en çok çift kanatlı kapılarda yanlış gider. Orta kayıt yoksa pasif kanadın kasada kilitleneceği bir yer yoktur. Bu durumda kilitleme yana değil, yukarı ve aşağı yapılmalıdır. 316-D tam bu durum için, üstten ve alttan kilitlemeli olarak listelenir. 320, yüksek kapılar veya daha yüksek güvenlik için üst kasaya ve eşiğe kilitlenen iki noktadan kilitlemeli bir cihazdır; boyu standart bir bardan kesilmez, müşterinin isteğine göre üretilir. 309-D ise aktif ve pasif kanadı koordine eden eşleştirilmiş bir settir; yangına dayanıklı çift kanatlı kaçış kapıları için 1100 mm (43-5/16") barla listelenir.

306-D çift kanatlı kapı cihazı olarak listelenir ve 306-S’ten kanat sayısıyla ayrılır: barı 1200 mm (47-1/4") olup 1300 × 2500 mm’ye kadar kanatlar içindir; 306-S’te bar 1000 mm’dir (39-3/8").

Üstten ve alttan kilitleme, eksik listesine değil şartnameye ait bir şantiye sonucu doğurur. Alt sürgü yerde bir karşılık ister ve bu karşılık sonradan delinerek değil, zemin kaplamasıyla birlikte yerleştirilmelidir. Taş veya reçine zeminde bunu kapılar takılana kadar unutmak, bitmiş zemini kesmek demektir.

Kapının dış yüzü ayrı bir karardır

Cihaz kaçış tarafındadır. Diğer tarafta ne olacağı ikinci bir seçimdir; hem fiyatı hem parça listesini değiştirir, bu yüzden kapı listesinde kendi satırını hak eder.

Seçenekler hiçbir şey olmamasından (dış yüzü düz, yalnızca çıkış için kullanılan kapı) her zaman serbest bir kola ve kilitli, anahtarla açılan bir kola kadar uzanır. Dış kollarımız bu yelpazeyi kapsar. 037 PS bir geçiş tipi dış koldur. 016, anahtarlı bir dış koldur; anahtarla çalışır ve yönü çevrilebilir. 027, anahtarla kilitlenip açılan bir dış koldur. X2, üç pirinç anahtarla birlikte verilen pirinç bir sıva üstü kilit silindiridir.

Atlanan satır kapı kalınlığıdır, çünkü bu değer cihaz kadar dış kola da aittir. 027, 35–55 mm (1-3/8" ile 2-3/16") kapılar için; 039, 45–50 mm (1-3/4" ile 1-15/16") için; 015, 80 mm’ye (3-1/8") kadar kapılar için; X2 ise 90 mm’ye (3-9/16") kadar kapılar için belirtilir. Cihaza uyan ama kanada uymayan bir dış kol, gelir ve takılamaz. Kanat kalınlığını yalnızca bara göre değil, dış kola göre de kontrol edin.

Teklifi de kontrol edin, çünkü bazı cihazlarımızda dış kol fiyata dahil değildir. 316-S ve 316-D’nin kayıtlarında dış kol opsiyonel ve liste fiyatına dahil değil olarak geçer. Bu fiyatı bir rakibin cihaz artı dış kol fiyatıyla karşılaştırmak, yarım bir sistemi tam bir sistemle karşılaştırmaktır.

Çift kanatlı kapılar: hangi kanat önce kapanır

Bindirmeli kayıtlı (bir kanatta birleşme boşluğunu örten şerit) çift kanatlı bir kapı sırayla kapanmalıdır. Kayıtı taşıyan kanat önce gelirse diğer kanat ona çarpar ve tam kapanmaz. Yangın kapısında kilitlenmemiş bir kanat, başarısız olmuş bir kapı demektir. Çözüm bir kapı kapanma sıralayıcısıdır: pasif kanat kapanana kadar aktif kanadı açık tutar. İlk başarısız testten sonra değil, en baştan kapı listesinde yer almalıdır. Çift kanatlı yangın kapıları için kapı kapanma sıralayıcısı yazımız montajı ayrıntılı anlatıyor.

Kaçış tarafında her kanat yine de içeriden tek hareketle açılmalıdır. Bu yüzden 309-D gibi koordineli bir set, aktif ve pasif kanadı tek kasaya cıvatalanmış iki bağımsız cihaz olarak değil, birlikte çalışmak üzere tasarlanmış iki cihaz olarak ele alır.

Alarmlar, açık tutma (dogging) ve makamın reddedebileceği şeyler

İki opsiyonel fonksiyon, makamın bir kapı hakkında ne diyeceğini değiştirir. 314 gibi alarmlı bir cihaz, kapıyı kaçış için kullanılabilir tutarken gelişigüzel kullanımı caydırır. 314; dışarıdan anahtarla giriş, içeriden panik barla çıkış ve dahili alarm ile, 650, 800 ve 1000 mm uzunluklarda (25-5/8", 31-1/2", 39-3/8") ya da siparişe özel boyda listelenir. Dogging, dili içeride tutarak kapının çalışma saatlerinde serbestçe itilmesini sağlar; 314 bunu opsiyon olarak listeler.

Şartname ile yönetmelik dogging’de buluşur. Görevini yapmak için kilitlenmesi gereken bir kapının (genellikle yangın kapısı) donanımla kilitlenmemiş halde tutulmasına çoğu zaman izin verilmez. Bazı makamların alarmlı çıkışlar için kendi kuralları da vardır. Fonksiyonu biz sağlarız; belirli bir kapıda kullanılıp kullanılamayacağına makam karar verir. Sormanın doğru zamanı cihaz seçilmeden öncesidir.

Doldurulmuş beş satır

Aşağıda anlatılan kapı listesi, tek bir kapı için gerçekten yazıldığında şöyle görünür. Örnek, bir okul salonundan kaçış koridoruna açılan varsayımsal çift kanatlı bir kapı: ahşap kanatlar, 54 mm kalınlık; çift kanat, orta kayıt yok, bindirmeli kayıt var; yerel gerekliliğe göre yangına dayanıklı; makam EN 1125 uyguluyor; dışarıdan giriş yalnızca personel için, anahtarlı kolla.

Yalnızca bu beş satır parça listesinin çoğunu belirler: sıva üstü cihaz yerine üstten ve alttan kilitlemeli ya da koordineli çift kanat cihazı, kayıt nedeniyle bir kapı kapanma sıralayıcısı, 54 mm kanada uygun anahtarlı bir dış kol ve kimse dogging önermeden önce makama sorulacak bir soru. Bunların hiçbiri başlangıçta model numarası gerektirmedi; mesele de tam olarak bu.

Bize ürün kodu yerine kapı listesini gönderin. İhtiyacımız olan şunlar: kanat malzemesi ve kalınlığı, kapının tek mi çift kanatlı mı olduğu, yangına dayanıklı olup olmadığı ve hangi sınıfta olduğu, makamın hangi standardı uyguladığı ve dışarıdan giriş gerekip gerekmediği; gerekiyorsa kolla mı, anahtarla mı, yoksa hiç mi. Bu beş satırdır ve mühendislik masamızın satmak istediğimiz cihazları değil, gerçekten şartnameye yazılabilecek cihazları belirlemesi için yeterlidir.